« پيشگيري از اعتياد »

نوين‌ترين راهنمايي‌ها در جهت برنامه ريزي مؤثر

سخنران : دكتر عليرضا جزايري عضو هيئت علمي و استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي -  گروه روانشناسي باليني

GUIDELINE AND BENCHMARKS FOR PREVENTION PROGRAMMING

     مقدمه : سياست گزاران ـ محققين و متخصصين امر پيشگيري از سوء مصرف مواد همگي بطور دائم اين نگراني را دارند كه آيا برنامه‌هاي مرتبط با پيشگيري از سوء مصرف مواد كارآيي لازم و توجيه هزينه‌هاي اقتصادي ـ اجتماعي و انساني را دارد يا خير. مهم‌تر اينكه شكست احتمالي و نقايص در برنامه‌هاي پيشگيري از سوء مصرف مواد مي تواند بهداشت رواني و جسماني يك جامعه را بطور جدي در معرض خطر قرار دهد .

مطالعه در برنامه‌هاي مبارزه با سوء مصرف مواد در كشورهاي مختلف جهان خصوصاً در سالهاي اخير توجه خاصي به ارزيابي علمي از كارآيي اجرايي برنامه‌هاي پيشگيري نموده‌اند و سعي براين است كه حاصل اين ارزيابي‌ها بصورت (BASED – SCIENCE ) يا با پايه‌هاي علمي راهنمايي براي پايه ريزي ، تدوين وتعبيرات احتمالي دربرنامه‌ها آتي پيشگيري ازسوء مصرف مواد باشد .

عمده ترين اهدافي كه از اين برنامه ريزي‌ها بايد حاصل گردد عبارتند از :

·        ـ ارزيابي در زمينه امكان پذيري                    FEASIBILITY STUDIES

·        ـ ارزيابي در زمينه كارايي‌هاي بالقوه                    POTENTIAL EFFICACY     

·        ـ ارزيابي درزمينه تحليل داده‌هاي موجود    ANALZING EXISTING DATA PREVENTION

·                  ـ ارزيابي در زمينه تقويت برنامه‌هاي فعلي    STRENGTHEN ON GOING PREVENTION

·        ـ ارزيابي در زمينه ارجحيت‌هاي آينده          FUTURE  PRIORITIES

    جهت دستيابي به اهداف فوق كه طي برنامه‌هاي پنج ساله مبارزه با سوء مصرف مواد انجام مي‌گيرند ، زير مجموعه‌هاي علمي و عملياتي در نظر گرفته شده است . اين زير مجموعه‌ها به شكل انفرادي ميتواند گمراه كننده باشد و مهندسين و برنامه ريزان را دچار سردر گمي نمايد.

    تجزيه و تحليل اطلاعات حاصله از چهار چوب‌ها و ماتريس‌ها متصل به هم از بدنه‌هاي انفرادي هريك از برنامه‌هاي پيشگيري از سوء مصرف مواد هستند كه دركليت تصوير روشني از رسيدن به اهداف فوق را به متخصصين و محققين و برنامه ـ ريزان مي‌دهد.

ضرورت هاي پيشگيري اوليهPRIMARY  PREVENTION)  ( در امر مبارزه با اعتياد بر هيچكس پوشيده نيست براي مؤثر سازي اين پيشگيري هاي اوليه بايد دستورالعمل‌هاي اجرايي و بسيار مشخص بر اساس يافته‌هاي علمي در زمينه‌هاي زير قبل از برنامه ريزي موجود باشد .

ـ دستورالعمل‌ها چهارچوب‌هاي مرتبط با مؤثر بودن (( EFFECTIVENESS ،  راهكارها  (STRATEGIES)  ، سازماني  ( ORGANIZATION )‌ بايد به شكل دقيق تدوين شود . بعنوان مثال بحث تخصيص بودجه و اوژانس‌هاي پيشگيري و چهارچوب‌هاي آن بايد قبل از أن انجام شود كه  برنامه‌ها به صورت اجرايي در آينده دراختيار برنامه ريزان و محققين قرار گيرد .